PESTE

Xa vai para uns cantos meses que me borrei do mapa social. Entenderedes que para min non está a resultar moi difícil manter ese illamento que agora se antolla máis que necesario. Se hai quen non entenda o porque (da necesidade), que meta a cabeza na cunca do vater e tire da cadea.

Alguén me preguntou pouco despois de borrarme dos grupos: e que cousa che deu? A contestación foi simple: aburrimento. Unha desas palabras máxicas que pode ter o significado que cada quen lle queira dar. Como que interesante. Ou excepcional. Pero neste caso o sentido non era nada común e a un tempo respondía precisamente a iso.

Unha serie de sucedidos nun período curto de tempo relativo á idade que atesouro e presumo, leváronme a perder a confianza e a fe na humanidade en xeral e en algunha parte concreta dela. A conclusión á que cheguei para decidir apartarme do mundanal ruído non é iso de que a mel non está feita para a boca dos oligarcas. Cada persoa ten un valor inalienable en si mesma. Que ninguén pode lixar. Tampouco poñer nun pedestal. Pero entendín que nos tempos e espazos sociais nos que vivía acotío, non existía máis que o interese particular de cada quen para o propio beneficio e vantaxe. Non tiña ningún sentido traballar por un colectivo que non se consideraba tal. Como a humanidade.

Para quen hai tempo entendeu que ese valor inalienable é unha construción produto das propias experiencias vitais en relación co mundo que nos rodea, seres vivos e cousas, cultura e xeografía, que somos o que somos individualmente polo que nos tocou vivir e polo que viviron todas e cada unha das persoas existentes neste tempo e en todos os tempos e na relación co medio natural e artificial no que vivimos e que creamos a nosa imaxe e semellanza, resultabame cada vez máis insoportable ver a alienación das condutas sociais, o abandono do sentido de comunidade, a negación do colectivo pola afirmación egocéntrica do tanto por cento de interese persoal.

Este verán merquei unha edición barata de La Peste, de Albert Camus. Ten páxinas nas que se repiten parágrafos enteiros, como para facerche dubidar se xa os liches antes ou non. Eu repetía esa perdida de fe. E mentres lía entendía, imaxinaba ou interpretaba como podería ser un mundo no que todas estiveramos centradas dunh banda en agardar a infestación e doutra en loitar contra dela. E sempre hai quen pensa en fuxir. Aínda que en realidade só estaría fuxindo de si mesma e do seu medo.

E entón chegou esta Peste Monárquica, outra máis, para poñer as cousas no seu sitio. Logo hai quen fala de casualidades. E pensei que quizais si habería sentido colectivo de responsabilidade. Esa aptitude do ser humano, que precisa práctica diaria dende moi cativos, para ser quen entre outras cousas de enfrontar os medos con razón e con sensibilidade. E resulta que seguimos deixándonos levar polas falsas informacións sempre e cando apoien o que nos convén máis. Seguimos preferindo negar a evidencia científica pola senrazón de xustificar o que nos apetece máis facer ou deixar de facer. Preferimos discutir as indicacións de protección colectiva progresivas, de calquera grado porque non son do noso acomodo. E menos mal que non hai barra libre para mercar armas como nos USA, para poder ir con seguridade ao super a pillar o único que nos vai servir para gardar as aparencias de limpeza da cagarría insolidaria que nos deu a perspectiva de perder todas as comodidades e privilexios das que gozamos os europeiños de a pe e os de a cabalo, deste e doutro lado do océano antes azul.

Nós si que somos unha peste.

Claro que sempre haberá algo positivo en todo isto. Con case que todo parado, contaminaremos menos. Ou non, porque as cantidades industriais de lixo e o aumento do consumo enerxético e de datos que imos xerar estando todas papando, ghiñando e vendo cousas sen substancia nas redes e nos aparatos hiperconectados metidos na casiña, non van ter medida. E a de comida que imos ter que tirar por acumular o que non era preciso.

Poida que todo o persoal aproveite para recuperar as relacións familiares. Non sei. Como non decidan cortar internet de vez, coido que todas imos preferir ao segundo día de encerro (un de xaneiro, dous de febreiro,…) poñernos a recuperar o contacto con aquela xente que tiñamos abandonadas no facebook.

Quizais nos dea por ler poesía. Pintar. A habitación da nena ou aquel cadro que sempre imaxinei daquel pequeno outeiro da árbore e a bancada de pedra. Estudar algo ou aprender a escribir, xa non vou dicir a pensar. A ser quen de diferenciar a verdade da falsidade, a xustiza da inxustiza, a necesidade do interese. Que non existe o sentido común. Teño que escoitar aquela canción. Que lembranzas. E chamar aos avós, todos os días.

Pero dubido moito que sexa así. Mesmo sinto que estamos metidiños na casa máis por aquilo de non ter práctica na responsabilidade que por entender como é que funcionan as vacinas. Non é maxia. Non é por real decreto. Ten a ver con que todo o que facemos como individuos ten consecuencias para todos os demais, e poucas veces o temos en conta nos últimos tempos. Algo que se chama ben común, coido. Que sen dúbida, non pode ser menos importante en ningún caso que o propio en circunstancias normais. A que altura o imos poñer nas excepcionais? Xa se verá…

#euquedonacasa

VIDA

Este foi un verán divertido. Voume quedar coa frase. Foi un verán sen bicicletas e con xente que aínda non sabe andar en bicicleta. Que saberá se decide querer aprender. Como se fora algo con que unha non puidera vivir plenamente. Seguro que haberá quen diga que si, pero non tal. Outra cousa é andar descalza. Pola area da praia, claro. Pero pola casa tamén, pola rúa, os xardíns. Sen medo. Con pracer.

Foi un verán que comezou en parte hai un ano, noutro, cando coido que tiven un crush con un ser vivo de catro patas. Foi a primeira indicación que a vida me ofrecía para reactivar a capacidade de sentir, de volver sentir con intensidade. De recuperar o asombro polo que sucede acotío. A maioría desas vivencias que pasan sen que nos fixemos nelas, porque andamos moi ocupadas en seguir producindo cousas, informacións, imaxes, teorías… Moi ocupadas en contarlle ao mundo o que pasa nas nosas vidas, tipo selfie da última defecación periódica, como se ao mundo lle importara un carallo. 

Un verán de curiosidades, que curioso. De casualidades. De sucesos imprevistos que alteran toda a programación 10100101111010 que tes feita de como é que deben ser as cousas. De preguntarse o porque do que acontece. De sorprenderse co excepcional, co natural, co orixinal. De entender por fin como é que a enerxía se transformou en materia. E ademais o fixo dun xeito elegante e fermoso. 

Para unha tipa coma min versada nos mundos matemáticos, recoñecer o valor da mística da casualidade foi un paso importante. Adiante. Pero claro, unha sabe dende tempo atrás que as casualidades non existen. As percibimos como tales para apoiar aquelas cousas nas que queremos crer ou aquilo que nos importa de verdade, mesmo sen saber que é así, que nos importan digo. Cando se comparte información nun entorno reducido, se isto se produce coa suficiente densidade e intensidade, a probabilidade de atopar conexións comúns aumenta exponencialmente. O que nos está dicindo e pedindo a percepción da casualidade é simple: quero máis diso. O necesito. Alimenta a miña forza vital para seguir construíndo en densidade e intensidade. Vontade de querer. 

Un verán de perdón. De perdoar o mal que che fixeron. Pero sobre todo de perdoar o mal que fixeches, o que se sabe e o que non. Illar a mentira nun espazo morto e saír del. Un perdón auto-infrinxido. Para liberarse das áncoras que durante moito tempo impediron elevar a mirada atenta e disposta a descubrir novos mundos. E atopalos. Sen temor de volver errar, porque xa sabes que o erro é aprendizaxe. Claro, tamén foi un verán de aprender. Volver a estar en disposición de escoitar e entender a diversidade, a diferencia, o até entón descoñecido na vida que corre polas rúas, as bibliotecas e os bares. Descubrir que non todo o monte novo e fume. A leña verde arde tamén con paixón e desexo por construír novas realidades, moito máis aló de onde ningunha das vellas aparentes poidamos chegar a imaxinar. Que ninguén dispare a esas alas brillantes. Nin accidentalmente, que as veces somos, ti e eu, moi torpes disparando. 

Un verán sen sol, maioritariamente sen sol, que é unha bendición do planeta trastornado pola nosa avaricia, para quen non adoita pillar bronce nin lle presta. Das que preferimos ben durmir de noite ao fresco que morrer por inanición de sono que non hai quen peghe o ollo con esta calor que vai. 

E isto pasou nun verán, nun País. Nese que algunhas discuten, que será será. Ese das praias multidisciplinares e os montes colonizados ou autóctonos. O das boas e xenerosas, que non sei se cada día andan máis escondidas ou que o disimulan máis mellor segundo van avanzando os tempos. 

Tamén foi un verán da anécdotas. Cando vas construíndo a túa vida, escolles por onde ir. De cando en vez, se non estás definitivamente morta, volves preguntarte se as eleccións foron correctas. Error. Aprende. Claro que o son. Sempre. Nada do que xa tes feito ten volta atrás. Mentres non se digha o contrario cuanticamente falando, non vaia a ser o demo. Xa non vivo sen vivir en min, definitivamente. E as cicatrices na cortiza do corazón curaron coa menciña da verdade dirixida ás orellas mirando aos ollos de quen tiña que escoitala. A que lle contamos a quen quere voluntariamente escoitarnos, mesmo sendo a mesma verdade, serve fundamentalmente para construír a confianza do futuro. 

Pero a anécdota fundamental neste verán divertido fun eu. A vida foi a esencia. Mágoa non ter máis estío para compartila.

E como ven setembro? Para empezar tomando decisións de querer sen limitacións, poñendo orde en cada un deses eidos da vida que foron caendo no desleixo. Sentir non está en conflito con pensar. Son unha parella necesariamente inseparable. E o futuro que confío e agardo exista, polo que teño intención de traballar con paciencia, disciplina e concentración, necesita desa orde e precisión artesá, da orixinal, da natural, da excepcional. Xa veremos se dou...

BICICLETAS

Canto Tempo Monta Tanto.

Isto de hibernar por causas allea á túa vontade parece que vai ser unha nova tradición na vida que me tocou vivir ultimamente. Pero a cabeza non para! So que deixas de verlle a utilidade a compartir. O que aínda é peor, deixas de verlle o sentido. A primeira articulase en relación a que algún proveito terá facelo, propio ou alleo. O segundo sinala máis ben ate as razóns vitais que impulsan unha acción, valores quizais. Pero deixemos as filosofías de libro de peto para os que teñen tempo e gañas de perdelo. A cousa é que quedou a programación na foto que non se sabía que era.

Pois si. Son BICICLETAS. Millóns, amontoadas. Unha composición de cor curiosa, fractalista quizais. Das que lles van quedando sen uso aos chineses do programa de medios de transporte para a poboación en xeral, tipo como os que temos aquí para o progresío do común que lle mola deixarse ver polas vilas e cidades en dúas rodas. Monociclos, polo da condición animal, máis que por outra cousa. Esta xentiña que despois chega a casa coa calefacción a 23 e toda a tecnoloxía dispoñible para seguir consumindo, datos, pratos, comida para gatos. Que si, que os hai de verdade comprometidos co planeta e a humanidade e mesmo votan verde e cagan azul ou rosa.

A verdade e que estou pouquiño farto deste grupo especie en xeral do que me tocou ser membro, nada activo e especialmente censurable. Nótase?

Pero adoro a Bertrand, así que teño que dicir, poida que aínda....

Imos ver logo como vai. Teño algunhas amigas produtoras de obxectos que non saben onde colocarse. Son unha creadora de alternativas de pensamento plasmadas en materias primas que reflicten unha forma de entender a vida ou son unha mecanógrafa de palabras repetidas con necesidade de ser vendidas ao mellor ofertante adaptándome aos intereses do mercado? Eu que son unha persoa non necesariamente física, ecléctica e sabelo-toda póñome enriba do pedestal e digo que ti si e ti non. E vou usar o teu saber facer que mola para venderme tamén eu diante dos que me poden colocar máis arriba, máis arriba, máis arriba.

Va que estou sendo ben críptico. Crítico? Como era que se dicía?

Dóenme os ollos de ver cantas cousas se están a facer no mundo de ben e de mal. E só son quen de mirar a milésima parte do mínimo que chega a este recuncho vital. Entón alguén decide que estaba ben roubar a bicicleta, porque na China Popular non hai dabondo. E pensas na película. Branco e negro. E senteste Bruno. E te cagas en branco e negro en todo. Nodo.

Aínda que sempre, sempre hai un punto de calma ao que te podes aferrar. Entón lembro a primeira bicicleta que tiven. A sorpresa de quen a recibe e a felicidade que agora sei como é de quen a entrega. Que non mediu o esforzo porque era un pracer facelo. E penso se non habería algún xeito de que aprenderamos dun puto vez de quen xa sabía. A memoria histórica non pode ser só revisar as cunetas. Ten que ser, si, rotundamente, e poñer no paredón da xustiza social aos encunetadores. Pero tamén é lembrar de onde vimos, quen somos no tempo, como e a costa de que chegamos a onde estamos. E pensar. Pensar, hostias, Kona, foder,....! Deixar de consumir o tempo fumando tuiterías. Porque hai moito por facer aínda, e sen pensalo ben non vai saír ao dereito. Á dereita, poida que si.

Aquí estamos. Así estamos.

CANASTRAS

Membros do CB Arteixo e do Baloncesto Narón xuntos despois do partido. Foto cortesía do CB Arteixo.

Dende hai uns meses asisto como espectador con regularidade un fin de semana si, outro tamén, a partidos de baloncesto de categorías alevín e infantil. Algún de júnior tamén. Este domingo pasado asistín en Arteixo a unha das semifinais do torneo disputado entre o CB Arteixo e o Baloncesto Narón. Durante este partido sucedeu algo que necesito compartir. Sobre todo porque sete días antes tiven a oportunidade de presenciar unha vitoria agónica nun enfrontamento que foi un pouco máis aló do estritamente deportivo.

E entre medias, o repaso en Fisterra das teorías sobre o cerebro triúnico. Pero antes, pausa para a publicidade. Non, é broma. Antes, unha apreciación. Nos deportes de equipo, cando é preciso o contacto físico para o seu desenvolvemento, cal é o cerebro co que máis traballamos? O reptiliano, o emocional ou o neócortex? Nas bancadas, ás veces, mesmo no meu caso que son medio vulcano, parece que son o primeiro e o segundo. Incluso sen que haxa participación de alguén coñecido, familiar ou amigo no combate en pista. En concreto, no baloncesto, pódese pasar en segundos dunha absoluta mornura a unha acción trepidante, dun xogo de xadrez con balón, cos movementos estudados e repetidos infinidade de veces nos ensaios á absoluta improvisación usando dos recursos técnicos practicados. Son pequenos períodos de tempo para cada acción, que dan un resultado a curto prazo, e constrúen un todo finalmente. Emocións de sube e baixa. Intimidade física en pequenos espazos, normativizada no si vale e no non vale, que os expertos saben ver e explicar e os profanos non facemos máis que intentar entender. Pero estando nun escenario así, onde as tensións xeradas poderían incendiar o equipamento deportivo, cando un rapaz cae ao chan, todo se detén no universo. Cando o equipo contrario descubre por onde facer entrar o balón na canastra entre un mar de brazos pegados a corpos e ruído, moito ruído inimigo, tamén aplaudimos mentres seguimos berrando, por que admiramos a beleza. Cando a xuíza ou o xuíz erran na súa apreciación, non o entendemos pero entendemos como é de difícil parar o tempo a cámara lenta para ver ese movemento de cadeira que sobraba. E nos partidos dos máis cativos, non importa o tempo, e o árbitro de quenda párao todo para explicarlle ao rapás como é que fixo cámino. E os adestradores explícanlle cousas ao 17 ou ao 4, ou a ámbolos dous a un tempo, mentres os demais seguen xogando. Están aprendendo a xogar baloncesto. E están entendendo como é que se pode facer unha cousa ben ou mal para o plan xeral do equipo. Míranse e comezan a saber o que van facer antes de moverse. De paso, aprenden como é que un toma as decisións, porque, para que. Edúcanse.

Non entendía como un adestrador podía incitar a un rapaz a protestar, intentar enganar, usar da violencia, a forza empregada sen medida, as agachadas, sen lei, contra dos seus rivais. E chameille macarra. Berreillo na súa casa. Non me vale de escusa que houbera mesmo quen lle dirixiu outras lindezas similares a algúns daqueles rapaces. Non foi correcto. Non porque non o fora, macarra digo, que é posible que sexa unha boa definición da actitude, senón porque non axuda en nada para que as familias deses rapaces poidan entender o que alí estaba a pasar nin para que os rapaces aos que eu acompañaba, entre eles o meu, percibiran con claridade como é que non se poden facer as cousas. O dinosauro non pode mandar nestes temas. Queremos que xoguen, que aprendan, que se divirtan. A competición non pode ser a válvula de escape das cousas que non somos quen de resolver nas nosas propias existencias adultas, pasadas ou presentes, nin se pode converter nunha guerra sen cuartel, sen límites, onde o único obxectivo válido sexa a derrota do contrario. Onde se valore máis o resultado clasificatorio que o compromiso, o traballo, o esforzo, a camaradería, o crecemento persoal, o desenvolvemento da autonomía física e mental,.... 

E entón chegou Arteixo vs Narón o domingo. Nun intre do partido nunha acción de ataque do equipo visitante nunha xogada en estático, un rapaz dos locais perseguindo pola zona a un contrario que buscaba liberarse para recibir o pase, cae o chan, imaxinamos que no corpo a corpo, tensión, presión, e o rapaz contrario dálle unha patada cando xa está no chan. Técnica, dous tiros e saque para os locais. Inmediatamente, o seu propio adestrador o saca da cancha e antes de que pasara tres segundos no banquiño o manda directamente para o vestiario cun xesto claro e explícito de desaprobación. Todos aplaudimos. Bravo! O partido rematou coa vitoria visitante, contra un bo xogo local pero mal acompañado na puntería, e despois dos habituais rituais de saúdo entre todos os participantes, árbitros e mesa incluídos, houbo foto finish. Parecida á da cabeceira.  Xuntos e revoltos. E vimos ao rapaz sancionado axudando a baixar os chanzos das bancadas a unha persoa maior que o precisaba. Bravo! Isto si que mola! Non si?

SUCEDIDO

Vou abrir unha sección de sucedidos no blogue. Cousas que pasan no barrio, sendo o radio de acción un número enteiro variable non inferior a mil metros. Como todo o mundo sabe, isto supón unha superficie mínima de ∏Kms². Tendo en conta que o centro do mundo, como todo o mundo sabe,  é o cruce do bar Insua, pois chegamos coma pouco a Barrañan, Loureda, A Maceira e os territorios inexplorados de Lañas.

E para inaugurar a sección, vou comensar cun laboral. Ou económico. Ou humanístico. Sociolóxico? Ben se vai ser así sempre, pouco imos aclarar. Ou poida que sexa un pouco de todo. Canto mundo, canto pouco e canto todo.

O conto é que coñezo unha rapasa que por non ter outra cousa que facer meteuse á limpeza de domicilios particulares. A de deixalo limpos de todo non, a de limpar a merda que os habitantes -propios e estraños- deixan. Destas que van case que con traxe de mergullador, xamentendes. A rapasa, digo. A casa, humidade tiña, pero non como para ter que facer inmersión.

Unha ocupación periódica, dia si, dia non, sen festas de gardar no calendario. Un traballo reconfortante, reconstituínte e mineralizante. Destes nos que tes tempo a ler o xornal, saír tomar o café con churros, ou ir facer a compra en horario laboral. Un curro dos que che dan tempo a pensar no que non estás a facer, que xa e unha cousa tan automatizada que polas noites moves os brazos en plan cera-pule en soños.

Pois levaba a rapaza na casa señorial de obreiros unha media ducia de anos, e como a cantidade de minutos da hora non aumentou nese tempo, o emolumento por hora tampouco. Poñamos a 6 á hora, por se hai quen queira calcular a canto o minuto e teña a conta doada. Un día aciago, un esquerdoso podemita radical antisistema quentoulle a cabeza á pobre rapasa coa teima de que tempo ía sendo xa de pedir un aumento, e coa mesma, despois de pensalo un ano, foi e lle dixo á ama cal era a súa pretensión. Un euriño máis por hora, por caridade... A primeira resposta foi en plural maxestático, cun ímolo pensar, e de segundas cun tal que así: chica, ya te tenemos otra que nos lo hace por los 6. E xa tiñan. Non figuradamente. Literalmente.

Pausa. Contar ate des. Respirar fondo.

A min, para variar, enchéuseme o pensamento e o sentimento de ideas varias e pregunta sen fin, en canto mo contaron. Nada que ver coa listaxe de improperios relativos a condición e categoría das personaxes en cuestión e da súa orixe xenética, que a ela se lle brotaron do corpo pola boca. Coma se saíse a primeira papa, toda a podremia acumulada nos seis anos de recoller a merda de outros, foi trousada, de socato, na rúa. Logo chegou a reflexión silandeira.

O primeiro que eu sentín foi rabia. Esa que tes cando sabes de alguén en especial que non merece que lle suceda algo negativo, e vai e lle toca. E o primeiro que pensei, foi naquilo de que se pode coñecer máis dunha persoa esculcando no seu lixo que escoitando o que di. No lixo físico ou no que non o é. Imaxinade se pasas meses sabendo que vai no lixo de alguén. E que non vai. Hai unha serie americana, coido que Devious Maids, que algo disto recolle. Pero como ela non ten maldade, ningunha, non se lle veu ao pensamento tirar mal proveito de tal circunstancia. Logo, tiven un flasba. Da miña aboa materna contando como era o de ir servir de nena á casa grande de Fazouro, a principios do século pasado, por uns anacos de algo que levarse ao bandullo e sempre coas debidas reverencias de agradecemento servil. A continuación, o fío levoume a un clásico da literatura francesa. Os Miserables, de Vítor Hugo. Ten algunha que outra versión cinematográfica, mesmo unha das últimas en forma de musical (moi salientable a actuación dun tal Hugh).

Cal é o mundo (lembro, ∏r2) que nos estamos a dar? Un no que os comportamentos ruíns, xebres e suíños sexan o exemplo a seguir? Seica sempre houbo xente con ese xeito de actuar no mundo, non é cousa nova. Mesmo que todas fomos quen de chegar a ilo en ocasións. Pero eu non son dos que pensa que existe o mal per se. Máis ben penso que a todo se chega coa práctica seguindo unhas pautas analizables e medibles cuns obxectivos definidos nun modelo específico. Ocorréseme que a maioría de nós nin nos decatamos deste proceso nin estamos interesados en coñecelo. Porque se nos vai ben, vainos ben. E se nos vai mal, acabamos recorrendo as explicacións esotéricas: deus, o destino, o sistema,.. Non é tampouco parte da condición humana. Pero mesmo afirmándome nesta crenza segundo vou avanzando na vida, non deixo de asombrarme de novo pensando en como é que alguén que chega a ter algo non lle chega con gozar de tal estado, senón que precisa que os outros non teñan para poder sentirse satisfeito. Pero non caio na trampa. Non é nada máxico nin diabólico. E o resultado de fornecer por todos os medios reiteradamente premisas de dominación e poder, acompañada do rexeitamento da comunicación emocional e intelectiva de calidade entre persoas, que elimina a visualización da diferencia, mata o recoñecemento do dereito á igualdade de oportunidades e borra das mentes a necesidade da imprescindible socialización dos medios produtivos que constitúe a expresión da solidariedade entre clases. Pobres obreiros que xa non se recoñecen a si mesmos. E a abella obreira deste sucedido, seguro que seguirá traballando para outra raína. E as súas compañeiras abellas tamén. De a 6 a hora, de a 5, de a 4.... Que futuro tan distópico nos agarda.

E queda o documental sobre a vida salvaxe na selva mercado laboral para outra entrada que ten que ver con outro amigo. Será en aberto....

O Castro de Fazouro