Levo máis de 40 anos conducindo. E no tráfico rodado teño visto situacións moi diversas, divertidas algunhas, arrepiantes outras. Simples infraccións de normas que mesmo poderían achacarse a despistes, sen máis. Arriscadas manobras, prácticas temerarias de condución, excesos brutais de confianza. Eu mesma non estou libre desas accións, que recoñecín case ao instante. Estou segura de que noutras ocasións debeu ser o ollo alleo a que as percibira, e non o propio.
Adoito empregar exemplos relativos á regulación do tráfico rodado nos meus escritos, ensaios breves, diría alguén. Pero este sucedido, teño que contalo directamente. E preguntarme.
Unha rúa ancha, maps di que ten uns 17 metros. Dun lado, onde non hai vaos ou elementos de mobiliario urbano, aparcamento en batería. Do outro coa mesma indicación de limitacións, máis unha terraza (non lembro se das do Covid ou non), aparcamento en paralelo. Dous carrís de circulación, un para cada sentido. Acceso regulado por unha entrada por un semáforo na avenida perpendicular e un para os peóns. Da outra entrada, que corta outra rúa en perpendicular, só un paso de peóns. Tamén ten un acceso único de dobre sentido de circulación a unha praza sen outra saída.
Unha rúa de curto percorrido. Segundo maps non chega aos 90 metros. Non é unha rúa comercial, máis ben de paso, conexión de outras vías de circulación e de acceso para a praza sen saída. Pero hai algúns negocios, ademais do de restauración. Sinaladamente un despacho de pan, que ten sona en toda a contorna. Pan de Carral entre outros, unha referencia. Dos bos pans que hai, moitos, no noso País. Un negocio que se non lembro mal abre en horario de mañá, e no que a determinadas horas, sobre todo cando se vai achegando a hora de xantar, ten ringleiras de xente pola beirarrúa agardando quenda para levar bo pan.
Nesta rúa adoita haber moito vehículo estacionado en dobre fila ou mal estacionado, por exemplo de fuciños diante dos contedores do lixo, con todo o cu por fóra, invadindo o espazo de circulación.
14:32 h dun deste días. Vou circulando por alí, de camiño á casa. Diante de min circula un vehículo dunha autoescola, cun só ocupante, conducindo claro. Pouco antes de chegar ao semáforo de acceso á avenida prende as luces de emerxencia e para, tapando a saída a un par de vehículos aparcados en batería, moi preto. A persoa que conducía o coche baixa, pecha, cruza a rúa por alí mesmo, nada de perder tempo indo a un dos pasos de peóns... e se pon na ringleira do despacho, de cuarta ou quinta. Supoño que para coller bo pan. Outros dous coches en dobre fila do outro lado. Un para apenas para deixar baixar a alguén. O outro... alí quedaba tamén. Manobro para adiantar ao coche de autoescola invadindo parte do carril contrario. Agardo por paso verde no semáforo para incorporarme á avenida e seguir o meu camiño.
Posibilidades. A persoa que conducía ese vehículo de autoescola roubouno para ir facer uns recados. Prestoullo a dona da autoescola, a un familiar que o necesitaba. Ou era un alumno avantaxado e lle deixaron o coche para que o usara ao seu criterio un rato. Era unha das persoas socias cooperativistas ou de sociedade limitada da autoescola facendo uso particular dun dos seus vehículos. Ou podía ser unha das persoas mestras da autoescola... en itinere, fóra dos seus horarios de traballo, empregando o vehículo profesional. Seguro que hai máis posibilidades.
Pero se o estaba usando unha das persoas propietarias da autoescola, ¿sería correcto propoñela para unha sanción? Por manifesto incumprimento das normas de tráfico, varias. Sanción como empresa digo. E no caso de ser unha persoa mestre de autoescola, ¿sería correcto quitarlle a capacitación para seguir exercendo de por vida? ¿Estou sendo radical de máis? ¿Ou estaría ben que empezáramos a esixir a quen explica e ensina normas que tamén as cumpra?
Non é cabreo, non é por clamar contra a inxustiza. A min múltanme por non levar luces acesas nun tramo no que apareceu a néboa de socato e todos os días vexo xente circulando por vías de sentido contrario, por unha regulación temporal por obras, sen levar as luces postas e a eses nada... non quero policías en cada esquina. Non quero cámaras de vixilancia até nos cagadoiros. Non é por sentido común, que non existe, hai tempo. Non fun a aparcar ben para poder baixarme, ir andando de volta e chamarlle a atención a aquela persoa, sinalándolle a súa condición especial para que se sentira obrigada socialmente a dar exemplo en todas as súas accións relacionadas co tráfico rodado. ¿A temos? ¿Esa obriga social? En cada un dos nosos eidos de vida profesional. Poida que tamén no resto da nosa vida cotián.
Ou poida quen non sexa unha obriga. Un compromiso. Como o das persoas doutoras en medicina, co do xuramento hipocrático. Os códigos de responsabilidade. Pero non sendo unha obriga, porque haberíamos de cumprilos? A non ser que cada unha de nós aceptaramos esos códigos, esas normas colectivas, como un deber individual. Non sei...
Tampouco é que morrera alguén como consecuencia dunha decisión puntual. A non ser que mentres esa persoa estaba na ringleira, un dos dous-tres coches que non podía saír dos que estaban xusto tapados polo da autoescola en dobre fila, non puidera saír, tivera que agardar, xa estou case para entrar, un momento, vou pagar, perdón, perdón, e o especialista en cirurxía torácica condutor dese vehículo impedido, por fin puido saír, pero non chegou a tempo para operar a un home que necesitaba dun procedemento simple para salvarlle a vida que nese momento só podía facer el porque os demais especialistas estaban atendendo outras urxencias. Por poñer un caso.
¿Ou non importan moito calquera das posibles consecuencias directas ou indirectas que unha acción determinada teña? Claro que non. Todos os días tomamos decisións sen pensar en que afectarán a outras persoas, aquí a carón ou en calquera parte do mundo. Pequenas decisións. Sendo conscientes ou non, de como todo o que acontece no universo está irremediablemente interrelacionado. Pero non podemos pararnos a pensar niso. Ou si? Provocaría unha parálise xeral na actividade social. Ou sería a fórmula definitiva para tomar conciencia da condición social, histórica, científica, matemática, que define en boa medida iso que chamamos ser humanos. Quizais haxa un punto medio. Sen ter que pensar moito, que cansa. E non hai práctica. Poida que ser coherentes cuns principios elementais, nas nosas accións cotiáns. Unhas ideas básicas que todo o mundo puidera aceptar. Case un imposible. Pero unha delas podería ser a de que unha persoa a quen colectivamente lle outorgamos unha responsabilidade como a de ensinar unhas normas e unha forma de levalas á práctica ten que ser cumpridora delas, estritamente cumpridora, na súa vida cotián, sexa no eido que sexa, profesional ou persoal. Estaría ben, non si?
